Oneerlijke Handelspraktijken II
Verzekeringen en oneerlijke handelspraktijken – voorbeelden
Depremievergelijker.nl kreeg op het artikel Oneerlijke Handelspraktijken I van vorige week nogal wat reacties. Veel vragen, die het nodig maken om een aantal zaken nader uit te diepen. Het onderwerp leeft blijkbaar! Vandaar dit artikel: Oneerlijke Handelspraktijken II. Ik hoop dat u daarmee beter gewapend bent tegen oneerlijke zakenlieden.
Betreft het hier een soort “advies” van de EU of is het een wet?
We spreken over de Wet oneerlijke handelspraktijken. Iedere lidstaat was verplicht om deze regels in de nationale wetgeving te verwerken. In Nederland heeft dit gestalte gekregen in het Burgerlijk Wetboek, met name in Boek 6 (artikelen 193a e.v.).
Vallen particulieren die elkaar iets verkopen hier ook onder?
Nee, de regeling heeft betrekking op de verhouding tussen, wat men noemt, “handelaren” en consumenten. Onder “handelaar” wordt verstaan een natuurlijk persoon of een rechtspersoon die handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf, of iemand die namens hem optreedt. Depremievergelijker.nl is in deze zin dus ook een “handelaar”.
Hieruit volgt dat een consument een natuurlijk persoon is die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf.
Wanneer zijn handelspraktijken oneerlijk?
De geest van de wet is dat een consument volledig en juist moet worden geïnformeerd. Specifieke kennis die een handelaar heeft over een product of dienst, en waarvan de consument in redelijkheid geen kennis hoeft te hebben, mag niet worden achtergehouden als deze van wezenlijk belang is voor het aankoopproces.
Dit is geen waterdichte juridische weergave, maar het is duidelijk dat een handelaar u niet willens en wetens “voor het lapje mag houden”, enkel met het doel zichzelf te verrijken en zonder rekening te houden met uw belangen.
Hoe werkt de wet Oneerlijke Handelspraktijken?
In de wet is opgenomen dat misleiding en agressieve handelspraktijken als bijzonder oneerlijk worden beschouwd. Er rust daarbij een zware verantwoordelijkheid op de handelaar. Hij mag niet handelen in strijd met de vereisten van “professionele toewijding”.
Met andere woorden: hij moet de vakkundigheid en zorgvuldigheid betrachten die de consument redelijkerwijs mag verwachten. Deze moeten in overeenstemming zijn met algemeen aanvaarde professionele normen en eerlijke marktpraktijken.
Van een oneerlijke handelspraktijk is ook sprake wanneer een consument een aankoopbeslissing neemt terwijl hij door de handelaar is beperkt in zijn mogelijkheden om een goed geïnformeerd besluit te nemen.
Voorbeelden van oneerlijke handelspraktijken:
Om een voorbeeld te geven: bij Depremievergelijker.nl vergelijkt u bijvoorbeeld premies voor een autoverzekering. Na afloop krijgt u slechts twee of drie premies te zien, terwijl er ook maar drie maatschappijen zijn vergeleken. Vervolgens wordt u ervan overtuigd dat dit een representatief aanbod van de verzekeringsmarkt is.
Als er bewust betere tarieven of voorwaarden worden achtergehouden, is er sprake van een oneerlijke handelspraktijk. Daarom kunt u bij ons altijd premies en voorwaarden van tientallen maatschappijen vergelijken en zorgen wij ervoor dat een representatief deel van de markt zichtbaar is.
Het verstrekken van feitelijk onjuiste of misleidende informatie is uiteraard eveneens verboden.
Wat een handelaar (onder meer) niet mag (misleiding)
- zich niet houden aan een voor hem geldende gedragscode, bijvoorbeeld van een branchevereniging;
- verwarring zaaien over producten, merken of handelsnamen van een concurrent;
- onjuiste informatie geven, zoals: “U moet deze reisverzekering niet afsluiten (bij partij X), want daar hebben consumentenorganisaties vaak tegen gewaarschuwd en onze verzekering is al tien keer als beste getest”, terwijl dit niet waar is;
- een kwaliteitslabel gebruiken dat hij niet mag voeren, bijvoorbeeld “als beste getest door de Consumentenbond” terwijl dat niet klopt.
Agressief verkopen is ook een oneerlijke handelspraktijk
Agressief gedrag dat de consument belemmert in zijn keuzevrijheid wordt eveneens als oneerlijk beschouwd. Denk hierbij aan intimidatie, dwang of ongepaste beïnvloeding.
Voorbeelden zijn: herhaaldelijk bellen, een stortvloed aan e-mails sturen, of het bewust vertragen van schadeafhandeling door verzekeraars (bijvoorbeeld door telkens nieuwe documenten te eisen of niet te reageren).
Slotopmerking
In het consumentenrecht was al veel geregeld op het gebied van consumentenbescherming, vooral in Nederland. Het is echter een goede ontwikkeling dat er nu uniforme EU-wetgeving is waarin deze regels verder zijn aangescherpt.
Niets is immers zo frustrerend als een aankoop doen – of dat nu een fiets of een verzekering is – op basis van onjuiste of misleidende informatie.
Gaat de consument bij een “verkeerde” aankoop altijd vrijuit?
Nee, u moet zelf ook opletten. Uit jurisprudentie blijkt dat het zwaartepunt van de verantwoordelijkheid bij de handelaar ligt. Toch mag van de gemiddelde consument worden verwacht dat hij oplettend, omzichtig en redelijk geïnformeerd is.
De handelaar moet kunnen aantonen dat hij u goed en eerlijk heeft voorgelicht en u alternatieven heeft geboden. Maar als een product u achteraf simpelweg niet bevalt, ligt de verantwoordelijkheid bij uzelf.
U koopt bijvoorbeeld een auto en geeft aan dat deze een bepaalde topsnelheid moet hebben, rood moet zijn en vijf deuren moet hebben. De auto voldoet aan al deze eisen, maar later blijkt dat u er “geen gevoel bij heeft”. In dat geval is er geen sprake van een oneerlijke handelspraktijk.
Bron: Infinance 2008 – upgrade 2024
Kees van den Berg
